“เวอร์ซายส์การทูต” ของมาครง: 10 ปีใช้ประวัติศาสตร์ฝรั่งเศสเป็นฉากเจรจากับทรัมป์–ปูติน ผลลัพธ์เชิงยุทธศาสตร์ยังก้ำกึ่ง แต่ปักธงชัดว่า ‘ยุโรปต้องอิสระจากสหรัฐฯ’

20-6-2026

   สำนักข่าว Reuters รายงานว่า เมื่อประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) แห่งประเทศสหรัฐฯ (US) ยืนเคียงข้างประธานาธิบดีเอ็มมานูเอล มาครง (Emmanuel Macron) แห่งฝรั่งเศส (France) ในการลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) เกี่ยวกับประเทศอิหร่าน (Iran) ณ พระราชวังแวร์ซายอันหรูหรา ภาพที่ปรากฏออกมาสะท้อนถึงรสนิยมการทูตที่แท้จริงของมาครงอย่างเด่นชัด โดยการนำน้ำหนักทางประวัติศาสตร์ ความมีเสน่ห์ และความยิ่งใหญ่ของฝรั่งเศสมาใช้เพื่อเอาชนะใจคู่เจรจาที่รับมือได้ยาก

    การเชิญร่วมโต๊ะอาหารค่ำสุดหรู ณ ที่พำนักอันเคลือบด้วยทองคำของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งนี้ ถูกออกแบบมาเพื่อโน้มน้าวให้ทรัมป์พำนักอยู่จนสิ้นสุดการประชุมสุดยอดผู้นำกลุ่ม G7 ที่ดำเนินระยะเวลานาน 3 วัน แทนที่จะเดินทางกลับก่อนกำหนดเหมือนที่เขาเคยทำในประเทศแคนาดา (Canada) เมื่อปีที่ผ่านมา รวมถึงเพื่อกระตุ้นให้ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ผู้มีอารมณ์แปรปรวนยอมรับท่าทีที่ประนีประนอมมากขึ้นต่อบรรดาผู้นำประเทศอื่นๆ ที่เขาเคยตำหนิอย่างรุนแรงในประเด็นด้านการค้าและประเทศยูเครน (Ukraine)

   บรรดานักการทูตฝรั่งเศสต่างแสดงความยินดีต่อผลการประชุม G7 ในครั้งนี้ โดยอธิบายว่าเป็น "ความสำเร็จอย่างงดงาม" (A clean sweep) จากการที่ทรัมป์ยอมเข้าร่วมกับผู้นำคนอื่นๆ ในการรับรู้ถึงสถานการณ์ในสนามรบของยูเครนที่ดีขึ้น พร้อมทั้งร่วมให้คำมั่นสัญญาอย่างเป็นเอกฉันท์ในการสนับสนุนและบังคับใช้มาตรการคว่ำบาตรครั้งใหม่ต่อประเทศรัสเซีย (Russia) อย่างไรก็ตาม สัปดาห์ข้างหน้าจะเป็นบททดสอบความคงทนของความประทับใจที่เกิดขึ้นกับทรัมป์ ซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีว่ามักจะเปลี่ยนจุดยืนในประเด็นภูมิรัฐศาสตร์อยู่บ่อยครั้ง ทั้งจากการประชุมสุดยอดริมทะเลสาบทางตะวันออกของฝรั่งเศสและการเลี้ยงอาหารค่ำที่แวร์ซาย

เสน่ห์ของแวร์ซายไม่ได้ผลเสมอไป

แม้ว่ามาครงจะอธิบายว่าพระราชวังแวร์ซายคือ "เครื่องมือในการสร้างอิทธิพล" แต่มันไม่ได้สร้างผลลัพธ์ตามที่หวังให้แก่ผู้นำฝรั่งเศสเสมอไป ซึ่งในปัจจุบันมาครงกำลังอยู่ในวาระการดำรงตำแหน่งสมัยที่สองและสมัยสุดท้ายที่จะสิ้นสุดลงในปีหน้า และถูกมองจากภายในประเทศว่าเป็นประธานาธิบดีเป็ดง่อย (Lame duck) หลังจากสูญเสียเสียงข้างมากในรัฐสภา

ย้อนกลับไปในปี 2017 ในช่วงเริ่มต้นวาระแรก มาครงเคยเปิดทำเนียบต้อนรับประธานาธิบดีวลาดีมีร์ ปูติน (Vladimir Putin) แห่งรัสเซียในสถานที่อันวิจิตรตระการตาแห่งนี้ พร้อมกับส่งสารเชิงสัญลักษณ์ในแบบเดียวกันว่า ฝรั่งเศสและประธานาธิบดีของประเทศยืนอยู่ ณ จุดศูนย์กลางของกิจการโลก ทว่าการประชุมสุดยอดในครั้งนั้นกลับไม่ได้สร้างความก้าวหน้าใดๆ และไม่สามารถส่งอิทธิพลระยะยาวต่อปูตินผู้ซึ่งตัดสินใจส่งกองทัพบุกยูเครนในอีก 5 ปีต่อมา ซึ่งเกิดขึ้นเพียง 2 สัปดาห์หลังจากที่มาครงเดินทางไปเยือนมอสโก (Moscow) ในความพยายามที่สูญเปล่าเพื่อโน้มน้าวให้ผู้นำรัสเซียระงับการดำเนินการทางทหาร

นักวิเคราะห์ชี้ว่า แม้มาครงจะแสดงให้เห็นถึงสายตาที่เฉียบคมในการหยิบยกองค์ประกอบทางการทูตมาใช้ ไม่ว่าจะเป็นสถานที่อันยิ่งใหญ่ สัญลักษณ์ หรือการสร้างความสัมพันธ์ส่วนตัว แต่เขามักจะล้มเหลวในการเปลี่ยนสิ่งเหล่านี้ให้กลายเป็นผลประโยชน์ทางยุทธศาสตร์ที่ยั่งยืน โดย ริม มมตาส (Rym Momtaz) ที่ปรึกษาด้านภูมิรัฐศาสตร์จากสถาบัน Carnegie Europe แสดงทัศนะว่า "เขามีความเป็นผู้นำทางความคิด (Thought leadership) แต่เขาไม่ได้มีความเป็นผู้นำในภาคปฏิบัติ (Action leadership) เสมอไป" พร้อมเสริมว่าสถานะทางการเงินที่ตึงตัวและน้ำหนักทางอุตสาหกรรมที่จำกัดของฝรั่งเศส ได้กลายเป็นข้อจำกัดในการแผ่ขยายอิทธิพลทางอำนาจที่แข็งกร้าว (Hard power)

ภายใต้การนำของมาครง ฝรั่งเศสกลายเป็นประเทศตะวันตกประเทศแรกที่ส่งยานเกราะต่อสู้ให้กับยูเครน ซึ่งเป็นความเคลื่อนไหวที่ช่วยผลักดันให้ประเทศเยอรมนี (Germany) และประเทศอื่นๆ ดำเนินรอยตามด้วยการส่งรถถังหนัก Leopard ตามไป อย่างไรก็ดี ฝรั่งเศสซึ่งถูกฉุดรั้งด้วยสถานการณ์การขาดดุลงบประมาณที่ย่ำแย่ลง กลับต้องเผชิญกับเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากการให้ความช่วยเหลือทางการเงินแก่รัฐบาลกัมอียู (Kiev) น้อยกว่าประเทศตะวันตกรายใหญ่อื่นๆ โดยอดีตเจ้าหน้าที่ของสหภาพยุโรป (EU) รายหนึ่งระบุว่า "เขามีสัญชาตญาณ มีวาทศิลป์ และมีชั้นเชิงที่สง่างาม แต่นั่นยังไม่สมบูรณ์แบบเมื่อคุณขาดความมั่นคงทางการเงิน"

ยุโรปคือพื้นที่ที่มรดกทางการเมืองจะคงอยู่

   ในทางกลับกัน บรรดานักวิเคราะห์มองว่ามรดกตกทอดทางการเมืองของมาครงอาจมีความคงทนและยั่งยืนที่สุดภายในสหภาพยุโรป โดย แมกซ์ เบิร์กแมนน์ (Max Bergmann) ผู้อำนวยการโครงการยุโรป รัสเซีย และยูเรเชีย จากสถาบัน CSIS ชี้ว่า วิสัยทัศน์ของมาครงเกี่ยวกับ "ความอิสระทางยุทธศาสตร์" ของสหภาพยุโรป (EU strategic autonomy) หรือความสามารถของกลุ่มบล็อกในการดำเนินงานอย่างเป็นอิสระจากสหรัฐฯ หรือจีน กำลังได้รับความสนใจและแรงขับเคลื่อนมากขึ้น โดยระบุว่า "เขาอาจจะไม่เป็นที่นิยมทางการเมืองในบ้านเกิด แต่ผมคิดว่าเขากำลังชนะสงครามทางความคิดในภาพรวมของยุโรป เกี่ยวกับทิศทางและเส้นทางเดินของยุโรปเอง"

   ข้อเสนอของฝรั่งเศสที่เคยถูกมองว่าแปลกแยกในอดีต อาทิ การกู้ยืมเงินร่วมกันของสหภาพยุโรป การจัดเก็บภาษีคาร์บอนข้ามพรมแดน หรือการเปลี่ยนเส้นทางงบประมาณด้านการป้องกันประเทศไปสู่ผู้ผลิตในยุโรปแทนที่จะเป็นผู้ผลิตของสหรัฐฯ ล้วนได้รับการยอมรับและนำมาปรับใช้ในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งในระหว่างที่มาครงดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี

  นอกจากนี้ ความเคลื่อนไหวของมาครงในการดึงพันธมิตรยุโรปเข้ามาร่วมในปฏิบัติการป้องปรามทางนิวเคลียร์ ยังช่วยกระตุ้นความกระตือรือร้นที่ครั้งหนึ่งเคยดูเหมือนจะเป็นไปไม่ได้ให้เกิดขึ้น หลังจากที่คำขู่ของทรัมป์ในการผนวกดินแดนกรีนแลนด์ (Greenland) ได้ซ้ำเติมความเคลือบแคลงสงสัยที่ว่ายุโรปจะสามารถพึ่งพาสหรัฐฯ ในด้านความมั่นคงได้อีกต่อไปหรือไม่ ซึ่งเบิร์กแมนน์กล่าวทิ้งท้ายว่า "สิ่งที่เรากำลังเห็นเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ คือการที่ชาวยุโรปเริ่มคิดถึงการใช้ชีวิตโดยพึ่งพาอเมริกาน้อยลง"

---

IMCT NEWS

ที่มา https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/macrons-versailles-diplomacy-wins-mixed-results-over-decade-power-2026-06-18/