จีนรุกเทคโนโลยีพลังงานใหม่ 'สร้างโรงไฟฟ้าคาร์บอนไดออกไซด์สภาวะเหนือวิกฤต' ผสานเกลือหลอมเหลวแห่งแรกของโลก

23-9-2026

   สำนักข่าว SCMP รายงานว่า  ประเทศจีนเปิดฉากการก่อสร้างโครงการโรงไฟฟ้ากักเก็บพลังงานเกลือหลอมเหลวผสานคาร์บอนไดออกไซด์สภาวะเหนือวิกฤตระดับสาธารณูปโภคแห่งแรกของโลก มุ่งลดขยะพลังงานและยกระดับเสถียรภาพระบบโครงข่ายไฟฟ้า

   ประเทศจีน (China) ได้เปิดฉากการก่อสร้างโครงการโรงไฟฟ้ากักเก็บพลังงานเกลือหลอมเหลว (Molten Salt Energy Storage) ผสานระบบผลิตไฟฟ้าด้วยคาร์บอนไดออกไซด์สภาวะเหนือวิกฤต (Supercritical Carbon Dioxide Power Generation) ระดับสาธารณูปโภค (Utility-scale) แห่งแรกของโลก ซึ่งคาดว่าจะเข้ามามีส่วนสำคัญในการช่วยลดการสูญเสียพลังงานโดยเปล่าประโยชน์ และเสริมสร้างความเสถียรภาพให้แก่ระบบโครงข่ายไฟฟ้า (Power Grid)

  เมื่อ 16 กันยายนที่ผ่านมา การก่อสร้างโครงการสาธิตรุยถ่าน (Ruitan demonstration project) ได้เริ่มต้นขึ้นอย่างเป็นทางการ ณ โรงไฟฟ้าบาเจี่ยว (Bajiao power station) ของบริษัท ไชน่า ฮัวเหนิง (China Huaneng) ในเมืองเยันไถ (Yantai) มณฑลซานตง (Shandong) ทางตะวันออกของประเทศจีน (China) โดยคาดว่าโครงการดังกล่าวจะสามารถเปิดดำเนินงานเชิงพาณิชย์ได้ภายในปีหน้านี้

  รายงานข่าวจากสำนักข่าวซินหัว (Xinhua) สื่อทางการของรัฐบาลจีน เมื่อวันที่ 16 กันยายน ระบุว่า ในช่วงเวลาที่ความต้องการใช้ไฟฟ้าอยู่ในระดับต่ำ กระแสไฟฟ้าส่วนเกินที่ผลิตได้จากหน่วยผลิตไฟฟ้าพลังงานถ่านหินเดิมที่มีอยู่ของโรงไฟฟ้า จะถูกนำไปใช้ในการแปรสภาพและเพิ่มความร้อนให้แก่เกลือหลอมเหลว (Molten Salt)

  ขณะเดียวกัน ในช่วงชั่วโมงที่มีปริมาณความต้องการใช้ไฟฟ้าพุ่งสูงขึ้นสูงสุด (Peak Energy Demand) ความร้อนที่ถูกจัดเก็บไว้ในเกลือหลอมเหลว จะถูกดึงออกมาใช้เป็นพลังงานขับเคลื่อนหน่วยผลิตไฟฟ้าสภาวะเหนือวิกฤต (Supercritical Unit) ซึ่งหมุนเวียนใช้ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ($CO_2$) แทนการใช้ไอน้ำหล่อเลี้ยงในการผลิตกระแสไฟฟ้า

  สำหรับระยะแรก (First Phase) ของโครงการ จะประกอบด้วยหน่วยผลิตไฟฟ้าสภาวะเหนือวิกฤตขนาดกำลังการผลิต 50 เมกะวัตต์ (MW) และระบบกักเก็บพลังงานเกลือหลอมเหลวขนาดกำลังการผลิต 100 เมกะวัตต์ (MW) หรือคิดเป็นความจุพลังงาน 400 เมกะวัตต์-ชั่วโมง (MWh)

  ในระบบโรงไฟฟ้าแบบดั้งเดิม กระบวนการผลิตกระแสไฟฟ้าจะต้องพึ่งพาการเผาไหม้เชื้อเพลิง เช่น ถ่านหิน เพื่อต้มน้ำให้กลายเป็นไอน้ำที่มีแรงดันสูง ซึ่งจะทำหน้าที่ดันและขับเคลื่อนกังหัน (Turbine) เพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าต่อไป

   ทว่าในระบบสภาวะเหนือวิกฤต (Supercritical System) ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ($CO_2$) จะถูกควบคุมไว้ภายใต้สภาวะอุณหภูมิและแรงดันวิกฤตเฉพาะ ซึ่ง ณ จุดดังกล่าว ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จะมีคุณสมบัติทางกายภาพและพฤติกรรมผสมผสานระหว่างสถานะก๊าซและสถานะ ของเหลวเข้าด้วยกัน โดยของไหลที่มีความหนาแน่นสูงนี้จะพุ่งเข้าขับเคลื่อนกังหันหมุนเวียนโดยตรง และสามารถหมุนเวียนกลับมาใช้ใหม่ในระบบวงปิด (Closed-loop System) ได้อย่างสมบูรณ์

  ผลลัพธ์ที่ได้คือ โรงไฟฟ้าประเภทนี้จะมีขนาดทางกายภาพที่เล็กลงกว่าหน่วยผลิตไฟฟ้าแบบดั้งเดิมอย่างเห็นได้ชัด ทั้งยังไม่จำเป็นต้องใช้น้ำในกระบวนการผลิต มีประสิทธิภาพในการผลิตไฟฟ้าที่สูงกว่า และปล่อยก๊าซคาร์บอนออกมาในปริมาณที่น้อยกว่ามาก

  ยิ่งไปกว่านั้น สำนักข่าวซินหัว (Xinhua) ระบุเสริมว่า กังหันของระบบดังกล่าวยังสามารถปรับเปลี่ยนระดับภาระการทำงาน (Load) ระหว่างจุดศูนย์จนถึงระดับสูงสุดได้อย่างรวดเร็ว โดยมีอัตราความเร็วในการปรับระดับภาระการทำงานสูงกว่าหน่วยผลิตไฟฟ้าพลังงานถ่านหินแบบดั้งเดิมถึง 4 เท่า

  นอกจากนี้ แหล่งพลังงานความร้อนที่นำมาใช้ป้อนให้แก่ระบบสภาวะเหนือวิกฤตยังมีความยืดหยุ่นสูง โดยสามารถมาจากหลากหลายแหล่ง เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานความร้อนใต้พิภพ หรือกระทั่งความร้อนทิ้ง (Waste Heat) ที่ปลดปล่อยจากโรงงานอุตสาหกรรม

  ทั้งนี้ โรงไฟฟ้าคาร์บอนไดออกไซด์สภาวะเหนือวิกฤตเชิงพาณิชย์แห่งแรกของโลก ได้แก่ โครงการเชาถ่าน วัน (Chaotan One) ในมณฑลกุ้ยโจว (Guizhou) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจีน (China) ซึ่งได้เปิดดำเนินงานเชิงพาณิชย์ไปเมื่อปลายปีที่แล้ว โดยอาศัยการดึงความร้อนทิ้งจากโรงงานผลิตเหล็กกล้ามาใช้เป็นพลังงานขับเคลื่อน

  ข้อแตกต่างสำคัญระหว่างระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ (Battery Energy Storage) ซึ่งจัดเก็บไฟฟ้าในรูปแบบพลังงานเคมี คือ ระบบกักเก็บพลังงานเกลือหลอมเหลวจะทำการจัดเก็บพลังงานส่วนเกินไว้ในรูปแบบของพลังงานความร้อน (Thermal Energy) ภายในของเหลวเกลือหลอมเหลวซึ่งบรรจุอยู่ในถังจัดเก็บขนาดใหญ่

  สิ่งนี้ส่งผลให้พลังงานความร้อนดังกล่าวสามารถถูกแปลงสภาพกลับมาเป็นกระแสไฟฟ้าอีกครั้งผ่านหน่วยผลิตไฟฟ้า หรือถูกดึงไปใช้ประโยชน์ในวัตถุประสงค์อื่นๆ ได้โดยตรง

  ข้อมูลจากบริษัท อาร์พาว (RPow) บริษัทด้านวิศวกรรมซึ่งมีฐานปฏิบัติการ ณ ประเทศสเปน (Spain) ระบุว่า แม้การกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่จะมีความหลากหลายในการใช้งานมากกว่า และมีความเหมาะสมมากกว่าสำหรับแอปพลิเคชันที่มีการเคลื่อนที่ แต่ระบบกักเก็บพลังงานด้วยเกลือหลอมเหลวกลับมอบคุณประโยชน์ด้านความคุ้มค่าทางต้นทุน และมีความเหมาะสมอย่างยิ่งสำหรับโครงการพัฒนาขนาดใหญ่ (Large-scale Projects)

  ขณะเดียวกัน สื่อทางการของจีนรายงานว่า องค์กรนิวเคลียร์แห่งชาติจีน (China National Nuclear Corporation: CNNC) ซึ่งเป็นผู้พัฒนาโครงการเชาถ่าน วัน (Chaotan One) ได้เริ่มเปิดตัวโครงการวิจัยใหม่ที่มีเป้าหมายในการผสานรวมระบบกักเก็บพลังงานเกลือหลอมเหลวเข้ากับระบบผลิตไฟฟ้าด้วยคาร์บอนไดออกไซด์สภาวะเหนือวิกฤตภายในปี 2028

   ในภูมิภาคอื่นๆ ของโลก ก็ได้มีการริเริ่มโครงการเพื่อพัฒนายูนิตผสมผสานในลักษณะดังกล่าวเช่นกัน ซึ่งรวมถึงโครงการ โซลาร์สโกทูโอเอล (SOLARSCO2OL) แห่งสหภาพยุโรป (EU) ซึ่งมุ่งหวังที่จะพัฒนาหน่วยผลิตไฟฟ้าสภาวะเหนือวิกฤตที่ขับเคลื่อนด้วยเกลือหลอมเหลวภายในโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์แบบรวมแสง (Concentrated Solar Plant)

  นอกจากนี้ โรงไฟฟ้าสภาวะเหนือวิกฤตยังได้รับความสนใจอย่างมากสำหรับการประยุกต์ใช้ในเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งอนาคต รวมถึงยูนิตนิวเคลียร์เคลื่อนที่สำหรับยานอวกาศ (Spacecraft) เนื่องจากขีดความสามารถในการมอบทางเลือกแบบระบบวงปิดที่ไม่จำเป็นต้องพึ่งพาไอน้ำ แทนที่หน่วยกังหันแบบเดิม

  ขณะเดียวกัน ระบบกักเก็บพลังงานเกลือหลอมเหลวยังถูกนำไปติดตั้งและปรับใช้ ณ โรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์แบบรวมแสงดั่งสยง (Dangxiong concentrated solar power plant) ขนาดกำลังการผลิต 50 เมกะวัตต์ (MW) ซึ่งกำลังอยู่ระหว่างการก่อสร้างในเขตปกครองตนเองทิเบต (Tibet autonomous region) โดยคาดว่าจะก่อสร้างแล้วเสร็จภายในปีหน้านี้เช่นกัน

   ระบบกักเก็บพลังงานดังกล่าวจะช่วยให้โรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์แบบรวมแสงซึ่งตั้งอยู่ ณ ระดับความสูงที่สุดในโลก สามารถแปลงเปลี่ยนพลังงานส่วนเกินในเวลากลางวันไปเป็นพลังงานความร้อน เพื่อดึงออกมาใช้งานในยามที่เกิดปริมาณความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงสุดต่อไป

---

IMCT NEWS

ที่มา https://sc.mp/ahpw5?utm_source=copy-link&utm_campaign=3368337&utm_medium=share_widget