จีนส่งนักธุรกิจสำรวจลงทุนร่วมมอสโก บนเกาะใกล้ฮอกไกโดที่รัสเซียควบคุม ญี่ปุ่นประท้วงการเข้าพื้นที่พิพาท

15-10-2026

    สำนักข่าว SCMP รายงานว่า คณะผู้แทนภาคธุรกิจจากทางตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศจีน (China) ได้เดินทางเข้าเยือนเกาะเอโตโรฟุ (Etorofu) ซึ่งเป็นเกาะภายใต้การปกครองของประเทศรัสเซีย (Russia) ที่ประเทศญี่ปุ่น (Japan) อ้างอิทธิพลอธิปไตยเหนือพื้นที่ บริเวณนอกชายฝั่งเกาะฮอกไกโด (Hokkaido) เพื่อมุ่งสำรวจโครงการพัฒนาทางเศรษฐกิจร่วมกัน ซึ่งความเคลื่อนไหวดังกล่าวได้จุดชนวนให้ทางการกรุงโตเกียว (Tokyo) ออกมาแถลงคัดค้านและยื่นประท้วงทางการทูตอย่างรุนแรง

   คณะเจ้าหน้าที่และบรรดาผู้นำภาคธุรกิจจาก มณฑลเฮย์หลงเจียง (Heilongjiang province) ซึ่งมีพรมแดนติดกับภูมิภาคตะวันออกไกลของประเทศรัสเซีย ได้เดินทางไปยังเกาะเอโตโรฟุ (Etorofu) — หรือที่ชาวรัสเซียเรียกว่า เกาะอีตูรุป (Iturup) — เพื่อสำรวจโอกาสการลงทุนที่มีศักยภาพ ตามแถลงการณ์ของรัฐบาล แคว้นซาคาลิน (Sakhalin Oblast government) ซึ่งเป็นหน่วยงานกำกับดูแลพื้นที่เกาะดังกล่าว

   เกาะเอโตโรฟุ (Etorofu) ถือเป็นเกาะที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในกลุ่มหมู่เกาะพิพาท ซึ่งทางการกรุงมอสโก (Moscow) บริหารจัดการในฐานะส่วนหนึ่งของ หมู่เกาะคูริลตอนใต้ (Southern Kurils) ขณะที่ทางการกรุงโตเกียว (Tokyo) อ้างสิทธิ์ในฐานะ ดินแดนทางเหนือ (Northern Territories) ซึ่งตั้งอยู่บริเวณนอกชายฝั่งเกาะฮอกไกโดทางตอนเหนือของประเทศญี่ปุ่น

  แถลงการณ์เมื่อวันอังคารที่ผ่านมาเปิดเผยว่า คณะผู้แทนได้ร่วมสำรวจโอกาสในการดำเนินธุรกิจเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ภาคการแปรรูปอาหารทะเล และการพัฒนาการท่องเที่ยว โดยกลุ่มผู้เข้าชมได้แสดงความสนใจเป็นพิเศษในการเพาะเลี้ยงหอยเม่นและปลิงทะเล

ทั้งนี้ ทางการกรุงโตเกียว (Tokyo) และกรุงมอสโก (Moscow) ต่างมีความขัดแย้งทางดินแดนอันยืดเยื้อยาวนานเหนือกลุ่มเกาะทางตอนใต้สุดจำนวน 4 เกาะของหมู่เกาะดังกล่าว ได้แก่ เกาะเอโตโรฟุ (Etorofu) เกาะคูนาชิริ (Kunashiri) เกาะชิโกตัน (Shikotan) และหมู่เกาะฮาโบไม (Habomai islets) ซึ่งถูกยึดครองโดยกองทัพโซเวียตภายหลังจากที่ประเทศญี่ปุ่นประกาศยอมแพ้ในสงครามโลกครั้งที่สอง

ประเทศญี่ปุ่น (Japan) ได้เคยสละสิทธิ์การอ้างอธิปไตยเหนือหมู่เกาะคูริลและตอนใต้ของเกาะซาคาลินภายใต้ สนธิสัญญาสันติภาพซานฟรานซิสโก ปี 1951 (1951 San Francisco Peace Treaty) ซึ่งสหภาพโซเวียตไม่ได้ร่วมลงนามในสนธิสัญญาดังกล่าว

ทางการกรุงโตเกียว (Tokyo) ยังคงยืนยันจุดยืนว่า เกาะทางตอนใต้ทั้ง 4 เกาะไม่เคยเป็นส่วนหนึ่งของดินแดนดังกล่าว ขณะที่ปฏิญญาร่วมปี 1956 (1956 Joint Declaration) ระหว่างประเทศญี่ปุ่นและสหภาพโซเวียต ซึ่งยุตินโยบายสภาวะสงครามและฟื้นฟูความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างกัน ก็ไม่ได้แก้ไขปัญหาความขัดแย้งทางดินแดนเหนือเกาะทั้ง 4 แห่งนี้ได้อย่างสมบูรณ์

ทางการกรุงโตเกียว (Tokyo) ปฏิเสธการลงทุนจากประเทศที่สาม หรือการเดินทางเยือนภายใต้กระบวนการกำกับดูแลของประเทศรัสเซียอย่างสิ้นเชิง โดยจุดยืนดังกล่าวได้รับการเน้นย้ำอีกครั้งเมื่อวันพุธโดย นายโมเตกิ โทชิมิตสึ (Toshimitsu Motegi) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศญี่ปุ่น (Japanese Foreign Minister)

นายโมเตกิ กล่าวเสริมว่า ประเทศญี่ปุ่น (Japan) ได้ส่งผ่านจุดยืนของตนไปยังทั้งประเทศจีน (China) และประเทศรัสเซีย (Russia) ผ่านช่องทางการทูต พร้อมทั้งเรียกร้องให้ทั้งสองประเทศดำเนินการตอบสนองอย่างเหมาะสม

เมื่อถูกถามเกี่ยวกับปฏิกิริยาของรัฐบาลญี่ปุ่น นางเหมา หนิง (Mao Ning) โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีน (Chinese Foreign Ministry spokeswoman) กล่าวเมื่อวันพุธว่า ผลลัพธ์แห่งชัยชนะของสงครามต่อต้านฟาสซิสต์ควรได้รับการ "เคารพและปกป้อง"

เธอกล่าวเสริมว่า เธอไม่มีความคิดเห็นเพิ่มเติมเกี่ยวกับกิจกรรมทางธุรกิจที่ดำเนินโดยบริษัทเอกชนในระหว่างการเดินทางเยือนดังกล่าว

การเดินทางเยือนของคณะธุรกิจจีนมีขึ้นคล้อยหลังการเดินทางเยือนเกาะเอโตโรฟุ (Etorofu) ของ ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน (Vladimir Putin) แห่งประเทศรัสเซีย เมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา ซึ่งนับเป็นการตรวจเยี่ยมเกาะพิพาทดังกล่าวเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เขาก้าวขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีในปี 2000 โดยเขาได้เข้าร่วมตรวจเยี่ยมปฏิบัติการแปรรูปปลาทะเลลึกและเข้าพบกับผู้บริหารเทศบาลท้องถิ่น

ทางการกรุงโตเกียว (Tokyo) ได้ออกมาประณามการเดินทางเยือนของประธานาธิบดีปูตินว่าเป็นการกระทำที่ "ไม่อาจรับได้โดยสิ้นเชิง" พร้อมทั้งเรียกตัว นายนิโคไล โนซเดรอฟ (Nikolay Nozdrev) เอกอัครราชทูตรัสเซียประจำประเทศญี่ปุ่น เข้าพบเพื่อยื่นคำประท้วงอย่างเป็นทางการ

พัฒนาการล่าสุดนี้อาจทวีความวิตกกังวลให้แก่ทางการกรุงโตเกียว (Tokyo) ว่า ทางการกรุงปักกิ่ง (Beijing) และกรุงมอสโก (Moscow) กำลังประสานความร่วมมือเพื่อสร้างความแข็งแกร่งในการการควบคุมของรัสเซียเหนือหมู่เกาะดังกล่าว ซึ่งเป็นการเผชิญหน้ากับประเทศญี่ปุ่นด้วยแนวรบร่วมระหว่างจีนและรัสเซียที่แน่นหนา ยิ่งขึ้น

ในปัจจุบัน ความสัมพันธ์ของประเทศญี่ปุ่น (Japan) ร่วมกับทั้งประเทศจีน (China) และประเทศรัสเซีย (Russia) ต่างตกอยู่ในภาวะตึงเครียด โดยความสัมพันธ์กับทางการกรุงปักกิ่ง (Beijing) เริ่มทรุดโทรมลงหลังจาก นายกรัฐมนตรีซานาเอะ ทากาอิจิ (Prime Minister Sanae Takaichi) กล่าวเมื่อเดือนพฤศจิกายนว่า ความขัดแย้งเหนือเกาะไต้หวัน (Taiwan) อาจกลายเป็นภัยคุกคามต่อความอยู่รอดของประเทศญี่ปุ่น จนนำไปสู่ภาวะชะงักงันทางการทูต

ขณะเดียวกัน ความสัมพันธ์ระหว่างญี่ปุ่นและรัสเซียได้พังทลายลง ภายหลังจากทางการกรุงโตเกียวเข้าร่วมการบังคับใช้มาตรการลงโทษทางเศรษฐกิจ (Sanctions) ของชาติตะวันตกต่อสงครามในประเทศยูเครน (Ukraine) ซึ่งส่งผลให้ทางการกรุงมอสโกตัดสินใจสั่งระงับการเจรจาสันติภาพ ตลอดจนระงับโครงการเดินทางเยือนโดยปราศจากตรวจลงตรา (Visa-free) สำหรับอดีตผู้อยู่อาศัยชาวญี่ปุ่นบนหมู่เกาะพิพาทดังกล่าว

ด้านนักการเมืองฝ่ายค้านของญี่ปุ่นได้ออกมาแสดงการคัดค้านอย่างหนักหน่วงต่อการเดินทางเยือนของคณะธุรกิจจีน โดย นายยูอิชิโร ทามากิ (Yuichiro Tamaki) หัวหน้าพรรคประชาธิปไตยเพื่อประชาชน (Democratic Party for the People leader) ได้ระบุว่าการกระทำดังกล่าวยอมรับไม่ได้ และถือเป็นก้าวไปสู่การทำให้การยึดครองของรัสเซียกลายเป็นเรื่องปกติ

"พวกเราไม่อาจยินยอมหรืออดทนต่อการที่ประเทศจีนก้าวเข้าสู่พื้นที่ดังกล่าวอย่างเปิดเผย บนสมมติฐานการยึดครองอย่างผิดกฎหมายของประเทศรัสเซียได้โดยสิ้นเชิง" นายทามากิ โพสต์ข้อความผ่านสื่อสังคมออนไลน์ "นายกรัฐมนตรีทากาอิจิจะต้องเร่งยื่นคำประท้วงต่อทั้งประเทศจีนและประเทศรัสเซียโดยด่วน"

ทั้งนี้ ความสนใจของประเทศจีน (China) อาจได้รับแรงขับเคลื่อนจากการที่ประเทศรัสเซีย (Russia) ประกาศจัดตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษ (Special economic zone) สำหรับหมู่เกาะคูริลเมื่อปี 2022 ซึ่งจัดตั้งขึ้นหลังจากโดนมาตรการลงโทษทางเศรษฐกิจจากชาติตะวันตกและประเทศญี่ปุ่นจากกรณีความขัดแย้งในประเทศยูเครน

กรอบการดำเนินงานดังกล่าวมอบข้อยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล ภาษีการขนส่ง ภาษีที่ดิน และภาษีอสังหาริมทรัพย์เป็นระยะเวลานาน 20 ปี ให้แก่บรรดานักลงทุนภายในประเทศและต่างชาติ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแผนการของกรุงมอสโก (Moscow) ในการผลักดันการพัฒนาภูมิภาคตะวันออกไกลของตน

---

IMCT NEWS

ที่มา https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3370854/chinese-business-visit-kuril-islands-will-do-nothing-ease-tensions-tokyo?module=top_story&pgtype=section