การเจรจารอบที่สามระหว่างสหรัฐฯ-อิหร่านมีประเด็นใดเป็นเดิมพัน?

27-2-2026

  คณะผู้แทนสหรัฐฯ และอิหร่านพบกันที่กรุงเจนีวาเมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา เพื่อเริ่มการเจรจารอบใหม่เกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของเตหะราน และความเป็นไปได้ในการผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตร ขณะที่กรุงวอชิงตันกำลังเสริมกำลังทางทหารในตะวันออกกลางเพื่อเพิ่มแรงกดดันต่ออิหร่านไปพร้อมกัน

   การเจรจาครั้งนี้ถูกมองอย่างกว้างขวางว่าเป็นโอกาสสุดท้ายของการทูต หลังจากสงครามอิสราเอล-อิหร่าน 12 วันเมื่อปีที่แล้ว และการโจมตีของสหรัฐฯ ต่อโรงงานนิวเคลียร์ของอิหร่าน

  ผู้อำนวยการใหญ่ของทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) ราฟาเอล กรอสซี เข้าร่วมการหารือที่สวิตเซอร์แลนด์ในฐานะผู้สังเกตการณ์ด้านเทคนิค ทำให้ประเด็นการตรวจสอบและยืนยันกลายเป็นหัวใจสำคัญของโครงสร้างข้อตกลงใด ๆ ที่จะเกิดขึ้น

  การเจรจาครั้งนี้มีโอมานเป็นผู้ไกล่เกลี่ย ซึ่งทำหน้าที่เป็นคนกลางอย่างเงียบ ๆ ระหว่างเตหะรานกับรัฐบาลชาติตะวันตกมาอย่างยาวนาน

   การพบกันครั้งนี้เกิดขึ้นเพียงหนึ่งวันหลังจากที่วอชิงตันประกาศมาตรการคว่ำบาตรใหม่ต่ออิหร่าน โดยกล่าวหาว่าอิหร่านเดินหน้าโครงการขีปนาวุธพิสัยไกล การผลิตโดรน และ “การขายน้ำมันอย่างผิดกฎหมาย”

  ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ต้องการบรรลุข้อตกลงเพื่อจำกัดโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน ขณะที่ความกังวลของสหรัฐฯ ยังครอบคลุมถึงขีปนาวุธพิสัยไกลของอิหร่าน การสนับสนุนเครือข่ายตัวแทนในภูมิภาค และประเด็นอื่น ๆ

   อย่างไรก็ตาม เตหะรานยืนยันว่าจะเดินหน้าการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมต่อไป แม้โรงงานบางแห่งจะได้รับความเสียหายจากสงคราม 12 วันเมื่อปีที่แล้ว ทั่วตะวันออกกลางมีความกังวลว่าหากการทูตล้มเหลว อาจจุดชนวนสงครามระดับภูมิภาคครั้งใหม่

  ขณะที่การเจรจาเริ่มต้นอีกครั้ง มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ และรองประธานาธิบดี เจ.ดี. แวนซ์ ต่างกล่าวหาเตหะรานว่ากำลังพยายามฟื้นฟูสถานที่ซึ่งได้รับความเสียหายจากการโจมตีทางอากาศของสหรัฐฯ และอิสราเอลในความขัดแย้งเมื่อปีที่แล้ว อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์หลายคนตั้งข้อสงสัยต่อข้อกล่าวหาดังกล่าว

  “หลักการนั้นเรียบง่ายมาก: อิหร่านต้องไม่ครอบครองอาวุธนิวเคลียร์… หากพวกเขาพยายามสร้างอาวุธนิวเคลียร์ขึ้นมาใหม่ นั่นย่อมสร้างปัญหาให้กับเรา ที่จริงแล้ว เราได้เห็นหลักฐานว่าพวกเขาพยายามทำเช่นนั้นจริง ๆ” แวนซ์กล่าว

  เตหะรานปฏิเสธข้อกล่าวหาของสหรัฐฯ โดยยืนยันว่าโครงการนิวเคลียร์ของตนมีวัตถุประสงค์เพื่อสันติ และปฏิเสธคำกล่าวอ้างที่ว่ากำลังแสวงหาอาวุธนิวเคลียร์ อิหร่านยังยืนกรานว่าการเจรจาจะต้องมุ่งเน้นเฉพาะประเด็นนิวเคลียร์เท่านั้น

  ประธานาธิบดีอิหร่าน มาซูด เปเซชเคียน กล่าวว่า ประเทศของเขา “ไม่ได้แสวงหาอาวุธนิวเคลียร์ ... และพร้อมสำหรับการตรวจสอบในทุกรูปแบบ”

  ขณะที่ทรัมป์อ้างว่าการโจมตีของสหรัฐฯ ได้ “ทำลายล้าง” โครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน ผู้นำในสาธารณรัฐอิสลามปฏิเสธข้อกล่าวอ้างดังกล่าว

  อาลี ชัมคานี เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่าน กล่าวว่า ข้อตกลงสามารถบรรลุได้ทันที หากการเจรจามุ่งเน้นที่การป้องกันไม่ให้เกิดการพัฒนาอาวุธ ซึ่งเป็นหลักการที่เขาระบุว่าสอดคล้องกับคำวินิจฉัยทางศาสนาและหลักนิยมด้านการป้องกันประเทศของอิหร่าน

  ก่อนหน้านี้ ทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) ระบุว่าอิหร่านได้เสริมสมรรถนะยูเรเนียมถึงระดับความบริสุทธิ์ 60% ซึ่งใกล้เคียงกับระดับที่ใช้ทำอาวุธ ขณะเดียวกันก็ยืนยันว่าไม่มีโครงการอาวุธนิวเคลียร์ เตหะรานกล่าวว่าข้อกล่าวหาดังกล่าว “มีแรงจูงใจทางการเมือง และเป็นการกล่าวหาซ้ำ ๆ ที่ไร้หลักฐาน”

ที่มา RT