ปานามาเร่งสร้างพันธมิตรนานาชาติ ในเวที UN 'หนุนความเป็นกลางของคลองปานามา' รับมือแรงกดดันจากจีนและสหรัฐฯ

28-5-2026

  สำนักข่าว SCMP รายงานว่า ฮาเวียร์ มาร์ติเนซ-อาชา (Javier Martinez-Acha) รัฐมนตรีต่างประเทศปานามา ได้ใช้โอกาสในการอภิปรายที่คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UN Security Council) เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา เรียกร้องให้มีการเจรจาแทนการเผชิญหน้า โดยระบุว่าประเทศของเขา "เกิดมาเพื่อเชื่อมโยงมหาสมุทร ทวีป วัฒนธรรม และเศรษฐกิจเข้าด้วยกัน" ท่ามกลางวิกฤตความสัมพันธ์ระดับทวิภาคีที่เลวร้ายที่สุดนับตั้งแต่เริ่มสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตในปี 2017

  การอภิปรายครั้งนี้เกิดขึ้นภายใต้การเป็นประธานของ หวัง อี้ (Wang Yi) รัฐมนตรีต่างประเทศจีน ซึ่งเดินทางมายังนครนิวยอร์กเพื่อผลักดันวาระการเชิดชูบทบาทของกฎบัตรสหประชาชาติและระบบพหุภาคี โดยมาร์ติเนซ-อาชาได้กล่าวจากโพเดียมว่า "การเจรจาไม่ใช่สัญญาณของความอ่อนแอ แต่เป็นรูปแบบสูงสุดของความเชื่อมั่นในเหตุผล การทูต และความสามารถของมนุษย์ในการหาข้อสรุปอย่างสันติสำหรับข้อพิพาทต่างๆ" พร้อมทั้งปกป้องแนวคิด "พหุภาคีที่เป็นประโยชน์" (Useful multilateralism) ที่มุ่งเน้นการป้องกันความขัดแย้งและการให้คำตอบที่จับต้องได้แก่ประชาชน

  ความตึงเครียดระหว่างทั้งสองประเทศทวีความรุนแรงขึ้นหลังจากศาลสูงสุดของปานามามีคำตัดสินเมื่อเดือนมกราคม ให้เพิกถอนสัมปทานท่าเรือบัลโบอา (Balboa) และคริสโตบัล (Cristobal) ของบริษัท Panama Ports Company ซึ่งเป็นบริษัทในเครือของ CK Hutchison จากฮ่องกง โดยรัฐบาลปานามาได้มอบหมายให้บริษัท APM Terminals และ TIL Panama (บริษัทในเครือของ Maersk และ MSC จากยุโรป) เข้ามาดำเนินการแทน

  จีนได้ตอบโต้ด้วยการเพิ่มมาตรการตรวจสอบเรือที่ท่าเรือของจีนอย่างเข้มงวด โดยปานามาระบุว่าในช่วงเดือนเมษายนเพียงเดือนเดียว มีเรือที่ติดธงปานามาถูกกักตัวถึง 136 ลำ จากทั้งหมด 164 ลำ (คิดเป็นกว่า 82%) ซึ่ง โฮเซ ราอูล มูลิโน (Jose Raul Mulino) ประธานาธิบดีปานามา มองว่าเป็น "ข้อความทางการเมือง" ที่ใช้ความได้เปรียบทางเศรษฐกิจมากดดันประเทศ

  ก่อนหน้าการประชุมที่สหประชาชาติ มาร์ติเนซ-อาชาได้ย้ำจุดยืนที่องค์การรัฐอเมริกัน (OAS) ในกรุงวอชิงตันว่า ปานามาเรียกร้องให้จีน "เคารพรัฐธรรมนูญและหลักนิติธรรม" เช่นเดียวกับที่ปานามาให้เกียรติประเทศคู่ค้าอื่นๆ แม้จะมีความพยายามในการเจรจานอกรอบระหว่าง มาร์ติเนซ-อาชา และ หวัง อี้ แต่ทางการจีนยังคงสงวนท่าทีและไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดการหารืออย่างเป็นทางการ

  ในขณะที่ความสัมพันธ์กับจีนอยู่ในภาวะตึงเครียด ปานามาได้ประสบความสำเร็จในเชิงการทูตอีกด้านหนึ่ง เมื่อออสเตรียประกาศเข้าเป็นภาคีในพิธีสารของสนธิสัญญาว่าด้วยความเป็นกลางถาวรและการดำเนินงานของคลองปานามา (Treaty of Permanent Neutrality and Operation of the Panama Canal) ต่อจากสวิตเซอร์แลนด์และโปรตุเกส โดยปัจจุบันมีประเทศลงนามในสนธิสัญญานี้กว่า 40 ประเทศแล้ว แต่ยังไม่มีประเทศจีน ซึ่งการเดินหน้าสร้างเครือข่ายความร่วมมือระดับนานาชาตินี้ เป็นกลยุทธ์ของปานามาในการตอกย้ำอำนาจอธิปไตยเหนือเส้นทางเดินเรือที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ท่ามกลางกระแสข่าวที่รัฐบาลสหรัฐฯ ภายใต้การนำของประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ได้ตั้งคำถามถึงอิทธิพลของจีนในพื้นที่ดังกล่าว และมีการหยิบยกแนวคิดเรื่องการกลับมามีบทบาทควบคุมคลองปานามาโดยสหรัฐฯ อีกครั้ง

---

IMCT NEWS

ที่มา https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3354958/panama-encourages-dialogue-and-bridge-building-un-canal-tensions-china-simmer?module=hp_section_china&pgtype=homepage