.
สงครามระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านรอบใหม่กำลังก่อตัวขึ้นหรือไม่?
19-11-2026
สหรัฐอเมริกาได้ส่งเรือบรรทุกเครื่องบินลำที่ 3 เข้าประจำการในตะวันออกกลาง ในขณะที่ความตึงเครียดกับอิหร่านปะทุขึ้นอีกครั้ง ซึ่งสร้างความหวาดกลัวว่าจะเกิดการสู้รบครั้งใหญ่รอบใหม่
เกือบ 9 เดือนหลังจากที่ปฏิบัติการทิ้งระเบิดของสหรัฐฯ และอิสราเอลต่อสาธารณรัฐอิสลามได้เริ่มต้นขึ้น ความพยายามของนานาชาติในการยุติความขัดแย้งยังคงหยุดชะงัก ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ขู่ว่าจะเปิดฉากโจมตีเพิ่มเติม ในขณะที่ยังคงยืนกรานว่าสงครามได้ยุติลงแล้วในทางพฤตินัย
การเสริมกำลังทางทหารของสหรัฐฯ มีขนาดใหญ่เพียงใด?
กองบัญชาการกลางสหรัฐฯ (CENTCOM) ประกาศเมื่อวันจันทร์ว่า เรือบรรทุกเครื่องบิน ยูเอสเอส ธีโอดอร์ รูสเวลต์ (USS Theodore Roosevelt) ได้เดินทางถึงตะวันออกกลางแล้ว หลังจากออกเดินทางจากเมืองซานดิเอโกเมื่อเดือนกันยายน ซึ่งเป็นการนำกำลังพลเพิ่มเติมอีกหลายพันนายเข้าสู่ภูมิภาค
เรือรูสเวลต์และกองเรือรบติดตามจะเข้าสมทบกับเรือบรรทุกเครื่องบิน ยูเอสเอส จอร์จ เอช.ดับเบิลยู. บุช (USS George H.W. Bush) ที่เดินทางมาถึงตั้งแต่เดือนเมษายน และเรือ ยูเอสเอส จอร์จ วอชิงตัน (USS George Washington) ที่ถูกส่งมาประจำการในเดือนสิงหาคม ครั้งล่าสุดที่เพนตากอนมีกองเรือบรรทุกเครื่องบิน 3 กองประจำการในภูมิภาคพร้อมกันคือเมื่อเดือนเมษายน ซึ่งถือเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 2003
ข้อมูลจากกองทัพเรือสหรัฐฯ ระบุว่า กองเรืออเมริกันในทะเลอาหรับยังประกอบด้วยเรือพิฆาต 13 ลำ เรือลาดตระเวน 2 ลำ และเรือรบชายฝั่ง 1 ลำ โดยมีเรือพิฆาตอีก 2 ลำประจำการอยู่ในทะเลแดง นอกจากนี้ กองเรือสะเทินน้ำสะเทินบกที่บรรทุกนาวิกโยธินราว 2,000 นายบนเรือ 3 ลำ กำลังเดินทางตามมาสมทบ
เดิมทีเรือรูสเวลต์ถูกคาดหมายว่าจะเข้ามาสับเปลี่ยนกำลังกับเรือจอร์จ วอชิงตัน แม้ว่าจะยังไม่ชัดเจนว่าเรือบรรทุกเครื่องบินทั้ง 3 ลำจะปฏิบัติการอยู่ในภูมิภาคนี้พร้อมกันนานเพียงใด
อะไรอยู่เบื้องหลังความตึงเครียดระลอกล่าสุด?
กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) ได้เปิดฉากโจมตีด้วยโดรนหลายครั้งต่อฐานที่มั่นของอเมริกา โดยกล่าวหาวอชิงตันว่าดำเนินปฏิบัติการทางทหารที่เป็นปฏิปักษ์และละเมิดน่านฟ้าของอิหร่าน
ฐานทัพทหารสหรัฐฯ ในบาห์เรนถูกโจมตีถึง 3 ครั้งในรอบ 5 วัน โดยครั้งล่าสุดเกิดขึ้นเมื่อวันอังคาร เมื่อโดรนของอิหร่านพุ่งเป้าโจมตีสถานีเรดาร์ที่ฐานทัพอากาศเชค อีซา (Sheikh Isa Air Base)
วอชิงตันตอบโต้ในอีกไม่กี่ชั่วโมงต่อมา ด้วยสิ่งที่ระบุว่าเป็นการโจมตีเพื่อ “ป้องกันตนเอง” ต่อฐานยิงขีปนาวุธของ IRGC บนเกาะเกชม์ (Qeshm Island) ของอิหร่าน ซึ่งอยู่ใกล้กับปากทางเข้าอ่าวเปอร์เซีย
เกิดอะไรขึ้นกับข้อตกลงหยุดยิง?
การโจมตีอิหร่านโดยสหรัฐฯ และอิสราเอล ซึ่งเริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ได้กระตุ้นให้เตหะรานเปิดฉากโจมตีตอบโต้ต่อฐานทัพทหารอเมริกัน รวมถึงเป้าหมายอื่นๆ ที่เชื่อมโยงกับสหรัฐฯ และอิสราเอลทั่วตะวันออกกลาง อิหร่านได้ปิดช่องแคบฮอร์มุซอันสำคัญยิ่งในทางปฏิบัติ ในขณะที่วอชิงตันก็ใช้มาตรการปิดล้อมท่าเรือของอิหร่านเช่นกัน
ทั้งสองฝ่ายได้บรรลุข้อตกลงหยุดยิงในเดือนเมษายน แต่การเจรจาในเวลาต่อมากลับล้มเหลวในการสร้างข้อตกลงสันติภาพที่ยั่งยืน บันทึกความเข้าใจ (MOU) ที่ลงนามในเดือนมิถุนายนได้ช่วยผ่อนคลายข้อจำกัดด้านการเดินเรือเป็นการชั่วคราว และเปิดทางให้มีการเจรจาเพิ่มเติมอีก 60 วัน ก่อนที่การกล่าวหาซึ่งกันและกันว่ามีการละเมิดข้อตกลงจะทำให้ข้อตกลงดังกล่าวล่มลง
วอชิงตันได้ยกระดับการปิดล้อมทางทะเลในเดือนกรกฎาคม และนับตั้งแต่นั้นมาก็ได้ประกาศแผนการที่จะตัดเส้นทางส่งกำลังบำรุงทางบกที่มุ่งหน้าสู่อิหร่าน การโจมตีตอบโต้กันในวงจำกัดยังคงดำเนินต่อไป ซึ่งยิ่งโหมกระพือความหวาดกลัวว่าจะเกิดการยกระดับความขัดแย้งครั้งใหญ่ ภายหลังการเลือกตั้งกลางเทอมของสหรัฐฯ เมื่อต้นเดือนนี้
อิหร่านกำลังวางแผนโจมตีด้วย ‘ระเบิดกัมมันตรังสี’ (Dirty Bomb) จริงหรือ?
รายงานของสำนักข่าว CNN เมื่อวันจันทร์ ซึ่งอ้างอิงแหล่งข่าวที่ไม่เปิดเผยนาม อ้างว่าเจ้าหน้าที่อิหร่านได้พิจารณาความเป็นไปได้ในการโจมตีกรุงวอชิงตันด้วยอาวุธเคมีหรือ “ระเบิดกัมมันตรังสี” (Dirty bomb) อย่างไรก็ตาม ไม่มีเจ้าหน้าที่รายใดออกมายืนยันอย่างเปิดเผยถึงภัยคุกคามครั้งใหม่หรือความน่าเชื่อถือของข้อมูลดังกล่าว
ด้าน อับบาส อารักชี (Abbas Araghchi) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของอิหร่าน ได้ปฏิเสธข้อกล่าวหาดังกล่าวว่าเป็นเรื่อง “ไร้สาระ” และกล่าวหาสื่อที่ฝักใฝ่อิสราเอลว่ากำลังแพร่กระจาย “โฆษณาชวนเชื่อสไตล์สงครามอิรัก” เกี่ยวกับอาวุธอานุภาพทำลายล้างสูงที่ไม่มีอยู่จริง เพื่อสร้างความชอบธรรมในการเปิดฉากสู้รบครั้งใหม่
ทรัมป์กล่าวว่า วอชิงตันกำลังพิจารณารายงานดังกล่าวอย่างจริงจัง และขู่ว่าจะเกิดผลลัพธ์ที่ร้ายแรงอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน นอกจากนี้ เขายังเตือนว่ากองกำลังของอเมริกานั้น “พร้อมลั่นไกเต็มที่” (Locked and loaded) และขู่ว่าจะใช้มาตรการเพิ่มเติมต่อกิจกรรมทางนิวเคลียร์ของเตหะราน รวมถึงที่ฐานปฏิบัติการใต้ดิน พิกแอกซ์ เมาเทน (Pickaxe Mountain)
ใครเป็นผู้ควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ?
เส้นทางเดินเรืออันสำคัญยิ่งแห่งนี้ยังคงเป็นจุดปะทะหลัก โดยทั้งวอชิงตันและเตหะรานต่างอ้างสิทธิ์ในการควบคุม และออกคำสั่งที่ขัดแย้งกันไปยังบรรดาเรือพาณิชย์
วอชิงตันระบุว่าได้เก็บกู้ทุ่นระเบิดออกจากร่องน้ำแล้ว และเสนอการคุ้มกันให้กับเรือบางลำ อย่างไรก็ตาม สหรัฐฯ ยังคงสกัดกั้นและทำให้เรือที่เดินทางเข้าหรือออกจากท่าเรือของอิหร่านไม่สามารถแล่นต่อไปได้ พร้อมทั้งลงโทษอย่างหนักต่อบริษัทเดินเรือที่จ่ายค่าธรรมเนียมผ่านทางให้กับเตหะราน
ทางด้านอิหร่านกำหนดให้เรือพาณิชย์ต้องลงทะเบียนกับหน่วยงานกำกับดูแลช่องแคบอ่าวเปอร์เซียของอิหร่าน จ่ายค่าธรรมเนียมผ่านทาง และใช้เส้นทางเดินเรือทางตอนเหนือที่อยู่ใกล้น่านน้ำอิหร่าน โดยกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) ได้เตือนเรือต่างๆ ไม่ให้ใช้เส้นทางที่ได้รับการสนับสนุนจากอเมริกา ซึ่งอิหร่านเรียกว่าเป็นเส้นทางที่ “ไม่ปลอดภัย”
ในเดือนนี้เพียงเดือนเดียว มีเรือบรรทุกน้ำมันพาณิชย์อย่างน้อย 6 ลำถูกโจมตีและได้รับความเสียหายจากวัตถุระเบิดไม่ทราบฝ่าย เจ้าหน้าที่อิหร่านระบุว่าเหตุการณ์ดังกล่าวเกิดจากเรือที่ “ฝ่าฝืนคำสั่ง” ไปชนเข้ากับทุ่นระเบิดในทะเล หลังจากรุกล้ำเข้าไปในน่านน้ำหวงห้ามโดยไม่ได้รับอนุญาต
ก่อนเกิดสงคราม น้ำมันประมาณ 1 ใน 5 ของโลกถูกขนส่งผ่านช่องแคบแห่งนี้ แต่ข้อมูลจากบริษัทข่าวกรองทางทะเล Lloyd’s List ระบุว่า นับตั้งแต่นั้นมา ปริมาณการสัญจรได้ลดลงเหลือไม่ถึง 1 ใน 3 ของระดับก่อนเกิดสงคราม
อะไรคืออุปสรรคที่ขัดขวางข้อตกลงสันติภาพ?
วอชิงตันและเตหะรานยังคงมีความเห็นขัดแย้งกันอย่างรุนแรงเกี่ยวกับเงื่อนไขในการยุติการสู้รบ
อิหร่านได้เสนอให้เปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง เพื่อแลกกับการยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรของอเมริกา การปลดล็อกทรัพย์สินที่ถูกอายัด และยุติการปิดล้อม นอกจากนี้ยังเรียกร้องให้ยุติการสู้รบในทุกแนวรบ รวมถึงปฏิบัติการทางทหารของอิสราเอลในฉนวนกาซาและทางตอนใต้ของเลบานอน
วอชิงตันยืนกรานว่า ข้อตกลงใดๆ จะต้องครอบคลุมถึงโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านด้วย มาร์โก รูบิโอ (Marco Rubio) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ได้ปัดตกเงื่อนไขของเตหะรานว่าเป็นเรื่อง “ไร้สาระ” ในขณะที่ทรัมป์เพิ่งประกาศว่าสหรัฐฯ ไม่จำเป็นต้องทำข้อตกลงใดๆ อีกต่อไป
“ตอนนี้ลูกบอลอยู่ในแดนของอเมริกาแล้ว” โมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลิบาฟ (Mohammad Bagher Ghalibaf) ประธานรัฐสภาอิหร่าน กล่าวเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว
กาตาร์เป็นแกนนำในการฟื้นฟูการเจรจา โดยมีโอมานและผู้ไกล่เกลี่ยในภูมิภาครายอื่นๆ ให้การสนับสนุน แม้ว่าข้อเสนอล่าสุดจะยังไม่สามารถสร้างความคืบหน้าครั้งสำคัญได้ แต่การติดต่อทางการทูตยังคงดำเนินต่อไป
สงครามส่งผลเสียทางการเมืองต่อทรัมป์หรือไม่?
ความขัดแย้งที่ยืดเยื้อได้กลายเป็นภาระทางการเมืองสำหรับทรัมป์ ภายหลังจากที่พรรครีพับลิกันพ่ายแพ้อย่างหนักในการเลือกตั้งกลางเทอมเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน ซึ่งส่งผลให้พรรคสูญเสียการครองเสียงข้างมากในสภาคองเกรสทั้งสองสภา
ผลสำรวจหน้าคูหาเลือกตั้ง (Exit polls) ชี้ให้เห็นว่า กระแสต่อต้านสงครามและผลกระทบทางเศรษฐกิจที่ตามมา โดยเฉพาะราคาเชื้อเพลิงและค่าครองชีพที่สูงขึ้น เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่พอใจ
รองประธานาธิบดี เจ.ดี. แวนซ์ (J.D. Vance) ในตอนแรกได้โทษความพ่ายแพ้ในการเลือกตั้งว่ามาจากสงครามอิหร่านโดยตรง แต่ในเวลาต่อมาได้ปฏิเสธกระแสข่าวความแตกแยกกับทรัมป์ โดยยืนยันว่าปฏิบัติการทางทหารครั้งนี้จะไม่กลายเป็นภาระผูกพันที่ไม่มีที่สิ้นสุด
“เราจะไม่อยู่ที่นั่นตลอดไป” เขากล่าวกับสถานีโทรทัศน์ Fox News เมื่อวันจันทร์
ทรัมป์จะโจมตีอิหร่านอีกครั้งหรือไม่?
รายงานของสื่อระบุว่า แม้จะมีการเสริมกำลังทางทหารของอเมริกาอย่างต่อเนื่องและมีการยิงปะทะกันประปราย แต่วอชิงตันดูเหมือนจะเลือกใช้แรงกดดันทางเศรษฐกิจและการทหารอย่างต่อเนื่อง มากกว่าที่จะเปิดฉากปฏิบัติการทิ้งระเบิดครั้งใหญ่อีกรอบ
รูบิโอให้เหตุผลว่า “ความเจ็บปวดทางเศรษฐกิจ” ที่เพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ จะบีบให้เตหะรานต้องยอมอ่อนข้อในที่สุด เพราะ “ท้ายที่สุดแล้วคนเราก็ต้องกินต้องใช้” ทางด้าน เอสมาอิล บากาอี (Esmaeil Baghaei) โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน ได้กล่าวหาวอชิงตันว่าก่ออาชญากรรมสงครามผ่านการปิดล้อมและคว่ำบาตร ซึ่งเป็นการพรากสิ่งของจำเป็นในการดำรงชีวิตไปจากพลเรือน
กลุ่มประเทศอ่าวอาหรับได้เรียกร้องให้ทำเนียบขาวหลีกเลี่ยงการเปิดฉากโจมตีครั้งใหม่ โดยเตือนถึงการตอบโต้ของอิหร่านที่อาจพุ่งเป้าไปที่โครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานในภูมิภาค อลัน อายร์ (Alan Eyre) อดีตนักการทูตสหรัฐฯ ซึ่งเคยร่วมเจรจานิวเคลียร์กับอิหร่าน บอกกับสำนักข่าว Reuters ว่า การจำกัดการส่งออกน้ำมันของอิหร่านที่ยืดเยื้ออาจบีบให้เตหะรานต้องยกระดับความรุนแรงขึ้นในที่สุด
ขณะเดียวกัน เบนจามิน เนทันยาฮู (Benjamin Netanyahu) นายกรัฐมนตรีรักษาการของอิสราเอล ได้กดดันให้วอชิงตันกลับมาโจมตีทางทหารต่ออิหร่านอีกครั้ง โดยมีรายงานว่าเขาถึงขั้น “ตะโกนโต้เถียงกันอย่างดุเดือด” กับทรัมป์ระหว่างการพูดคุยทางโทรศัพท์เมื่อเร็วๆ นี้
ที่มา RT