สหรัฐถูก “เช็คเมท” ในอิหร่าน

16-5-2026

    หลังการเสียชีวิตของเฮนรี คิสซิงเจอร์ ผู้เขียนบทความต่อไปนี้ถูกมองในอเมริกาว่าเป็น “เฮนรี คิสซิงเจอร์แห่งยุคปัจจุบัน” ประเด็นสำคัญจากบทความล่าสุดของ Robert Kagan ในนิตยสาร The Atlantic มีดังนี้:

1- อิหร่านจะไม่เพียงสามารถเรียกเก็บค่าผ่านทางสำหรับการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซเท่านั้น แต่ยังสามารถจำกัดการสัญจรได้อีกด้วย หากประเทศใดมีพฤติกรรมที่ผู้นำอิหร่านไม่พอใจ อิหร่านก็สามารถลงโทษประเทศนั้นได้ เพียงแค่ชะลอ — หรือแม้แต่ขู่จะชะลอ — การเดินเรือสินค้าของประเทศนั้น

2- อำนาจต่อรองจากช่องแคบฮอร์มุซจะทำให้ผู้นำเตหะรานสามารถบีบให้ประเทศต่าง ๆ ยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรและฟื้นฟูความสัมพันธ์กับอิหร่าน มิฉะนั้นก็ต้องเผชิญแรงกดดันในช่องแคบฮอร์มุซ

3- สถานการณ์ใหม่ในช่องแคบฮอร์มุซจะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในดุลอำนาจและอิทธิพล ทั้งในระดับภูมิภาคและระดับโลก

ในภูมิภาคนี้ สหรัฐฯ แสดงให้เห็นว่าตนเป็นเพียง “เสือกระดาษ” ขณะที่รัฐอ่าวอาหรับและประเทศอาหรับอื่น ๆ ไม่มีทางเลือกนอกจากต้องยอมรับอำนาจของอิหร่าน

เศรษฐกิจของประเทศอาหรับในอ่าวถูกสร้างขึ้นภายใต้ร่มเงาอำนาจนำของสหรัฐฯ หากนำอำนาจนั้น — และเสรีภาพในการเดินเรือที่มาพร้อมกับมัน — ออกไป ประเทศอ่าวก็จะไม่มีทางเลือกนอกจากต้อง “ขอความเมตตา” จากเตหะราน

4- ประเทศอื่น ๆ ที่พึ่งพาพลังงานจากอ่าวเปอร์เซียก็จะต้องปรับความสัมพันธ์กับอิหร่านเช่นกัน แล้วพวกเขาจะมีทางเลือกอะไรจริง ๆ ?

หากแม้แต่สหรัฐฯ ซึ่งมีกองทัพเรือที่ทรงพลัง ยังไม่สามารถหรือไม่เต็มใจที่จะเปิดช่องแคบฮอร์มุซได้ ก็ไม่มีพันธมิตรใดที่มีศักยภาพเพียงเศษเสี้ยวของอเมริกาจะทำได้เช่นกัน

5- ความพยายามของอังกฤษและฝรั่งเศสในการเฝ้าติดตามช่องแคบฮอร์มุซหลังการหยุดยิง ก็ดูเหมือน “เรื่องตลก” อยู่ไม่น้อย

เอ็มมานูเอล มาครง ประธานาธิบดีฝรั่งเศส กล่าวไว้อย่างชัดเจนว่า “กองกำลังผสม” นี้จะปฏิบัติการในช่องแคบภายใต้เงื่อนไขที่สงบเท่านั้น หมายความว่า พวกเขาจะคุ้มกันเรือก็ต่อเมื่อ “ไม่จำเป็นต้องคุ้มกัน”

6- ด้วยการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ อิหร่านจะกลายเป็นผู้เล่นหลักระดับภูมิภาค และเป็นหนึ่งในผู้เล่นหลักของโลก

บทบาทของจีนและรัสเซียในฐานะพันธมิตรของอิหร่านจะเข้มแข็งขึ้น ขณะที่บทบาทของสหรัฐฯ จะลดลงอย่างมีนัยสำคัญ

7- หากเกิดการโจมตีจากสหรัฐฯ อีกครั้ง เพียงการโจมตีที่ประสบความสำเร็จไม่กี่ครั้งจากอิหร่าน ก็อาจทำให้โครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำมันและก๊าซของภูมิภาคเป็นอัมพาตไปนานหลายปี หรือแม้กระทั่งหลายทศวรรษ และลากโลกทั้งใบรวมถึงสหรัฐฯ เข้าสู่วิกฤตเศรษฐกิจยืดเยื้อ

8- อิหร่านจะควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ

สมมติฐานทั่วไปที่เชื่อกันว่า ช่องแคบจะกลับมาเปิดเหมือนเดิมหลังวิกฤตสิ้นสุดลงนั้น “ไม่มีพื้นฐานรองรับ”

อิหร่านไม่มีความสนใจที่จะกลับไปสู่สภาพเดิมก่อนวิกฤต

บางคนพูดถึงความแตกต่างระหว่างสายแข็งกับสายกลางในเตหะราน แต่แม้แต่ฝ่ายสายกลางก็เข้าใจว่า อิหร่านไม่สามารถปล่อยมือจากช่องแคบได้ แม้ว่าพวกเขาจะคิดว่าสามารถทำข้อตกลงที่ดีกับทรัมป์ได้ก็ตาม

พวกเขารู้ว่าทรัมป์ไม่ใช่บุคคลที่เชื่อถือได้

9- พวกเขายังรู้ด้วยว่า อิสราเอลอาจโจมตีอีกครั้ง เพราะอิสราเอลไม่เคยยับยั้งตัวเองเมื่อเห็นว่าผลประโยชน์ของตนถูกคุกคาม

10- แน่นอนว่า อิสราเอลจะยิ่งถูกโดดเดี่ยวมากขึ้นกว่าเดิม เมื่ออิหร่านร่ำรวยขึ้น มีอาวุธมากขึ้น และยังคงรักษาทางเลือกในการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ในอนาคตไว้ได้

อิสราเอลอาจถึงขั้นไม่สามารถไล่ล่ากลุ่มตัวแทนของอิหร่านได้อีกต่อไป เพราะในโลกที่อิหร่านมีอิทธิพลเหนือเส้นทางพลังงานของหลายประเทศ อิสราเอลอาจเผชิญแรงกดดันจากนานาชาติอย่างหนักไม่ให้ยั่วยุเตหะรานในเลบานอน กาซา หรือที่ใดก็ตาม

11- ในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา มีรายงานว่า ทรัมป์ได้สั่งให้หน่วยข่าวกรองสหรัฐฯ ประเมินผลกระทบของการ “ประกาศชัยชนะ” และถอนตัวจากสงคราม

ก็ไม่อาจโทษเขาได้

   ความหวังว่าระบอบการปกครองอิหร่านจะล่มสลาย — ทั้งที่มันรอดพ้นจากแรงกดดันทางทหารและเศรษฐกิจมาแล้วหลายครั้ง — ไม่ใช่ “ยุทธศาสตร์” ที่แท้จริงนัก

    ทรัมป์ไม่มีเวลามากพอจะรอ เพราะราคาน้ำมันอาจพุ่งขึ้นไปถึง 150 หรือแม้แต่ 200 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล เงินเฟ้อจะทะยานขึ้น และโลกจะเริ่มเผชิญภาวะขาดแคลนอาหารและสินค้าอื่น ๆ

เขาต้องการทางออกที่รวดเร็วกว่านั้น

คนที่ต้องการให้ทรัมป์ “ทำให้จบงาน” กำลังมองข้ามต้นทุนที่ต้องจ่าย

IMCT News