ดอลลาร์ไม่ใช่สินทรัพย์ปลอดภัยอีกต่อไป ความเปราะบางของเศรษฐกิจสหรัฐฯ บั่นทอนความเชื่อมั่น

26-12-2025

   ระบบดอลลาร์กำลังเผชิญแรงกดดันอย่างไม่เคยมีมาก่อน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผลมาจากพฤติกรรมและการกระทำของสหรัฐอเมริกาเอง นักเศรษฐศาสตร์ระดับโลกคนหนึ่งกล่าว ในการให้สัมภาษณ์กับเว็บไซต์ Press TV เปาโล โนเกรา บาติสตา จูเนียร์ นักเศรษฐศาสตร์ชาวบราซิล และอดีตผู้อำนวยการบริหารกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ระบุว่า ดอลลาร์สหรัฐถูกสหรัฐฯ นำมาใช้เป็นเครื่องมือทางการเมือง

“ดอลลาร์สหรัฐไม่ถูกมองว่าเป็นสินทรัพย์ปลอดภัยอีกต่อไปสำหรับหลายประเทศ นอกจากนี้ ความเปราะบางของเศรษฐกิจสหรัฐฯ ยังบั่นทอนความเชื่อมั่นที่มีต่อดอลลาร์” บาติสตา จูเนียร์ กล่าว ซึ่งเขาเป็นหนึ่งในสมาชิกผู้ก่อตั้งธนาคารเพื่อการพัฒนาใหม่ (New Development Bank – NDB) ที่นครเซี่ยงไฮ้

“ในมุมมองของผม สถานการณ์ที่เป็นไปได้มากที่สุดคือการอ่อนค่าลงอย่างค่อยเป็นค่อยไปของดอลลาร์ และการอ่อนค่านี้อาจเกิดขึ้นเร็วขึ้น หากเกิดวิกฤตการเงินครั้งใหญ่ครั้งใหม่ในสหรัฐฯ”

    กระบวนการลดการพึ่งพาดอลลาร์ (de-dollarization) ได้รับแรงผลักดันอย่างมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา จากการเกิดขึ้นของพันธมิตรระดับภูมิภาคใหม่ เช่น กลุ่ม BRICS ซึ่งนำโดยจีนและรัสเซีย นับตั้งแต่การปะทุของสงครามในยูเครน และการอายัดทรัพย์สินของรัสเซียในสหรัฐฯ และยุโรป กระแสการลดการพึ่งพาดอลลาร์ทั่วโลกได้ขยายตัวอย่างรวดเร็ว โดยประเทศต่างๆ ในโลกกำลังพัฒนามองว่าเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งในการลดการพึ่งพาเงินดอลลาร์สหรัฐ

    ปัจจุบัน หลายประเทศได้ดำเนินธุรกรรมระหว่างประเทศโดยใช้สกุลเงินของตนเอง หรือหันไปใช้ระบบการชำระเงินทางเลือกอื่นๆ นอกจากนี้ ยังมีการถกเถียงเพิ่มมากขึ้นเกี่ยวกับความเป็นไปได้ของสกุลเงินร่วมของกลุ่ม BRICS อย่างไรก็ตาม บาติสตา จูเนียร์ ระบุว่า เขาไม่เชื่อว่าสกุลเงิน BRICS จะสามารถเกิดขึ้นได้จริงในระยะเวลาอันใกล้ แต่เห็นว่าความจำเป็นในการมีสกุลเงินสำรองใหม่ของโลกนั้นเป็นสิ่งที่ “ปฏิเสธไม่ได้”

“นี่เป็นความพยายามที่ซับซ้อน ทั้งในเชิงเทคนิคและเชิงการเมือง แต่ความจำเป็นในการมีสกุลเงินสำรองใหม่ดูจะหลีกเลี่ยงไม่ได้ เราหวังว่ากลุ่ม BRICS จะสามารถก้าวขึ้นมารับมือกับความท้าทายนี้ได้” เขากล่าว

   นอกจากนี้ ยังมีความเชื่ออย่างแพร่หลายว่า กลุ่มประเทศเกิดใหม่อย่าง BRICS ซึ่งประกอบด้วยจีน รัสเซีย บราซิล อินเดีย และอิหร่าน จะท้าทายและปรับโฉมโครงสร้างทางการเงินโลกที่มีอยู่เดิมในที่สุด โดยสถาบันอย่างธนาคารเพื่อการพัฒนาใหม่ (New Development Bank – NDB) ถูกมองว่าจะมีบทบาทสำคัญในกระบวนการนี้

   นักเศรษฐศาสตร์ชาวบราซิลผู้นี้ ซึ่งเป็นผู้เขียนหนังสือหลายเล่ม รวมถึง The BRICS and the Financing Mechanisms They Created: Progress and Shortcomings (ปี 2021, สำนักพิมพ์ Anthem Press) กล่าวว่า ประเทศในโลกกำลังพัฒนา “คาดหวังอย่างมากจากกลุ่ม BRICS”

“กลุ่มประเทศเหล่านี้จำเป็นต้องตระหนักถึงความคาดหวังดังกล่าว จีน รัสเซีย บราซิล อินเดีย อิหร่าน และสมาชิก BRICS อื่นๆ ล้วนมีบทบาทในการปรับโครงสร้างสถาปัตยกรรมทางการเงินระหว่างประเทศ” เขากล่าว

“แต่จนถึงขณะนี้ เรายังไม่ได้ดำเนินการให้สอดคล้องกับบทบาทนั้น ธนาคารเพื่อการพัฒนาใหม่มีศักยภาพอย่างมาก แต่ยังคงประสบความยากลำบากในการก้าวขึ้นมามีบทบาทในระดับโลก ผมเป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้งสถาบันแห่งนี้ และสามารถบอกได้ว่าหลายคนที่มีส่วนร่วมในโครงการนี้คาดหวังมากกว่านี้จากธนาคารในช่วง 10 ปีแรกของการดำเนินงาน”

เขากล่าวว่า อิหร่านเป็นประเทศแรกที่ยื่นคำร้องอย่างเป็นทางการเพื่อขอเข้าร่วมธนาคารเพื่อการพัฒนาใหม่ (New Development Bank – NDB)

“แต่เวลาผ่านไปถึงสิบปีแล้ว อิหร่านก็ยังไม่ได้เป็นสมาชิก อิหร่านเป็นสมาชิกของกลุ่ม BRICS ในเชิงการเมือง แต่ยังไม่ได้เป็นสมาชิกของธนาคารเพื่อการพัฒนาที่กลุ่มนี้ก่อตั้งขึ้น”

   เมื่อไม่นานมานี้ รัฐบาลทรัมป์ได้เผยแพร่ยุทธศาสตร์ความมั่นคงแห่งชาติฉบับใหม่ของสหรัฐฯ (US National Security Strategy – NSS) ซึ่งเน้นย้ำว่าซีกโลกตะวันตก ไม่ใช่จีนหรือภูมิภาคตะวันออกกลาง คือสิ่งที่วอชิงตันให้ความสำคัญเป็นอันดับแรก หลายฝ่ายมองว่านี่เป็นสัญญาณของการสิ้นสุดระเบียบโลกแบบขั้วเดียวที่นำโดยสหรัฐฯ

   บาติสตา จูเนียร์ กล่าวว่า ระเบียบโลกแบบขั้วเดียวนั้น “ตายไปนานแล้ว” “ในทางประวัติศาสตร์ มันเป็นเพียงช่วงเวลาสั้นๆ ของความเป็นขั้วเดียวเท่านั้น ซึ่งกินเวลาราวหนึ่งทศวรรษในช่วงทศวรรษ 1990 เอกสาร NSS สะท้อนมุมมองทางภูมิรัฐศาสตร์ของรัฐบาลทรัมป์ สำหรับซีกโลกตะวันตก ความกังวลหลักของพวกเขาคือการต่อต้านการขยายอิทธิพลที่เพิ่มขึ้นของจีนในภูมิภาคนี้” เขากล่าว

  “NSS พยายามฟื้นฟูหลักการมอนโรในศตวรรษที่ 19 — ‘อเมริกาเพื่อชาวอเมริกัน’ ในอดีต หลักการนี้มุ่งเป้าไปที่ชาติมหาอำนาจยุโรป แต่หลักการมอนโรแบบใหม่มุ่งเป้าไปที่จีนเป็นหลัก ยังต้องรอดูกันว่าประเทศใดในลาตินอเมริกาจะยอมจำนนต่อหลักการมอนโรเวอร์ชัน 2.0 นี้ และประเทศใดจะไม่ยอม ผมเชื่อว่าบราซิลจะไม่ยอมรับ”

   เกี่ยวกับการเสริมกำลังทางทหารของสหรัฐฯ รอบๆ เวเนซุเอลา และการข่มขู่ต่อหลายประเทศในภูมิภาคอเมริกาใต้ ซึ่งกลายเป็นข่าวใหญ่ทั่วโลกในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา นักเศรษฐศาสตร์และนักเขียนชาวบราซิลผู้นี้กล่าวว่า เรื่องยาเสพติดเป็นเพียง “ข้ออ้างเท่านั้น”

   “แรงผลักดันที่แท้จริงคือแหล่งน้ำมันมหาศาลของเวเนซุเอลา รัฐบาลสหรัฐฯ ต้องการติดตั้งรัฐบาลหุ่นเชิดในกรุงการากัส”

ที่มา https://www.presstv.ir/Detail/2025/12/13/760549/Dollar-no-longer-safe-haven-US-economic-fragilities-erode-trust-Economist