สงครามยูเครนอาจลุกลามสู่สงครามนิวเคลียร์หรือไม่?

23-2-2026

   ขณะที่สายตาทั่วโลกกำลังจับจ้องไปที่การเสริมกำลังทางทหารของสหรัฐฯ รอบอิหร่านในขณะนี้ สงครามรัสเซีย–ยูเครนดูเหมือนถูกกลบกระแสไปชั่วคราว แต่สถานการณ์เช่นนี้จะไม่ยืดเยื้อไปนาน การเจรจาไตรภาคีล่าสุดที่นครเจนีวา ระหว่างสหพันธรัฐรัสเซีย ยูเครน และสหรัฐอเมริกา ยังไม่สามารถแก้ไขประเด็นความขัดแย้งหลักได้ นั่นคือ การที่ประธานาธิบดีโวโลดีมีร์ เซเลนสกี แห่งยูเครน ภายใต้กฎอัยการศึก ปฏิเสธที่จะยกดินแดนใด ๆ ขณะที่รัสเซียยืนกรานว่า ภูมิภาคดอนบาส โดยเฉพาะสี่ดินแดนทางตะวันออกที่ได้จัดประชามติสนับสนุนการเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของสหพันธรัฐรัสเซียแล้ว ควรได้รับการรับรองว่าเป็นดินแดนอธิปไตยของรัสเซีย

   เมื่อสงครามกำลังก้าวเข้าสู่ปีที่ห้า ความเสี่ยงต่อยุโรปก็เพิ่มสูงขึ้น แม้ประธานาธิบดีทรัมป์ต้องการยุติการนองเลือดก่อนที่ความขัดแย้งจะลุกลามกลายเป็นหายนะที่รุนแรงยิ่งกว่าเดิม แต่ดูเหมือนยังมีหลายฝ่ายที่มุ่งมั่นจะเพิ่มจำนวนผู้เสียชีวิตต่อไปอีกระยะหนึ่ง น่าเสียดายที่มีเหตุผลมากมายในการยืดเยื้อสงคราม ซึ่งไม่ได้เกี่ยวข้องกับการปกป้องชีวิตพลเรือนหรือการรักษาอธิปไตยของยูเครนแต่อย่างใด

   มีความเป็นจริงทางการเมืองที่ว่า เรื่องอื้อฉาวเกี่ยวกับการยักยอกทรัพย์ที่กำลังขยายวง กำลังโค่นล้มเจ้าหน้าที่ระดับสูงของยูเครนที่มีความใกล้ชิดกับเซเลนสกี และหากเกิดสันติภาพโดยสมบูรณ์ ก็อาจหมายถึงไม่เพียงการสิ้นสุดอำนาจของประธานาธิบดีรักษาการ แต่ยังรวมถึงการสิ้นสุดเอกสิทธิ์คุ้มกันทางกฎหมายของเขาด้วย

  นอกจากนี้ ยังมีความมุ่งมั่นอย่างแน่วแน่ของคณะกรรมาธิการยุโรป และบางประเทศในยุโรป โดยเฉพาะสหราชอาณาจักรและหน่วยข่าวกรอง MI6 ที่ให้ความสำคัญกับยูเครนอย่างมาก ในการยืดการสู้รบให้นานที่สุดเท่าที่จะทำได้ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามในวงกว้างเพื่อบั่นทอนอำนาจควบคุมของประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน เหนือสหพันธรัฐรัสเซีย

   ยังมีเป้าหมายระยะยาวของสหภาพยุโรปในการผนวกรวมยูเครนเข้าสู่โครงสร้างของสหภาพ และในที่สุดอาจเปิดทางเข้าสู่สมาชิกภาพนาโต้ หรืออย่างน้อยใช้สงครามครั้งนี้เป็นข้ออ้างในการวางกำลังทหารยุโรปใกล้แนวรบปัจจุบันของยูเครนมากพอที่จะกระตุ้นการตอบสนองทางทหารจากสหรัฐฯ หากชีวิตของทหารพันธมิตรนาโต้ถูกคุกคาม

   ขณะเดียวกัน ธนาคารกลางยุโรปและกระทรวงการคลังของประเทศต่าง ๆ ในยุโรป ยังเผชิญความจำเป็นทางการเงินอย่างหนัก ที่จะใช้สงครามเป็นข้ออ้างซึ่งสาธารณชนยอมรับได้ สำหรับการออกพันธบัตรสงครามใหม่ การลดสวัสดิการ การบูรณาการเศรษฐกิจของประเทศสมาชิกให้แนบแน่นยิ่งขึ้น การอุดหนุนอุตสาหกรรมกลาโหมของยุโรป และการพิมพ์เงินจำนวนมหาศาล

   อีกทั้งยังมีเป้าหมายอย่างไม่ลดละของเออร์ซูลา ฟอน แดร์ ไลเอิน ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป (ซึ่งได้รับการคัดเลือกโดยสมาชิกระดับสูงของสภายุโรป และได้รับเลือกโดยรัฐสภายุโรป ไม่ใช่การเลือกตั้งโดยตรงจากประชาชนยุโรป) ในการใช้สงครามยูเครนเป็นเหตุผลสนับสนุนการขยายอำนาจของตำแหน่งตนเอง และการจัดตั้งกองทัพระดับยุโรปภายใต้อำนาจที่เธอจะกำกับดูแล

   ด้วยเหตุผลหลายประการที่ไม่เกี่ยวข้องกับการช่วยชีวิตผู้คนหรือการต่อต้านการรุกราน ดูเหมือนว่ายุโรปมีท่าทีมุ่งมั่นที่จะยืดเยื้อสงครามและชะลอการบรรลุสันติภาพ

   ขณะเดียวกัน ความรู้สึกในหมู่ชาวรัสเซียจำนวนมากกำลังเพิ่มขึ้นว่า สงครามครั้งใหญ่ในยุโรปอาจหลีกเลี่ยงไม่ได้ ในช่วงกว่าทศวรรษที่ผ่านมา ผู้นำทางการเมืองของยุโรปได้กล่าวถึง (1) การผนวกไครเมียของรัสเซีย (2) การให้การสนับสนุนทางทหารแก่กลุ่มแบ่งแยกดินแดนในภูมิภาคดอนบาส และ (3) “ปฏิบัติการพิเศษทางทหาร” ในยูเครน ว่าเป็นการกระทำที่ “รุกรานโดยไร้เหตุผล” ของรัสเซียโดยสิ้นเชิง

   อย่างไรก็ตาม ชาวรัสเซียจำนวนมากมองว่าเหตุการณ์เหล่านี้เป็นการตอบสนองที่ชอบธรรมต่อ (1) การโค่นล้มประธานาธิบดีวิกเตอร์ ยานูโควิช ของยูเครนในปี 2014 ซึ่งได้รับแรงสนับสนุนจากสหรัฐฯ และสหภาพยุโรป (เหตุการณ์ที่ชาติตะวันตกเรียกว่า “การปฏิวัติไมดาน” หรือ “การปฏิวัติแห่งศักดิ์ศรี”) (2) การโจมตีของกองทัพยูเครนต่อชาวรัสเซียเชื้อสายรัสเซีย และ (3) การขยายตัวของนาโต้ตลอดหลายทศวรรษจนประชิดพรมแดนของสหพันธรัฐรัสเซีย

   หากผู้นำยุโรปและสหรัฐฯ ตั้งใจจะบั่นทอนการสนับสนุนภายในประเทศของประธานาธิบดีปูตินอย่างรุนแรงจนเขาถูกปลด ทรยศ หรือถูกสังหาร ความพยายามดังกล่าวดูเหมือนจะล้มเหลว ตรงกันข้าม กระแสชาตินิยมแบบ “รวมใจใต้ธง” เพื่อ “มาตุภูมิรัสเซีย” ได้แผ่ขยายไปทั่วประเทศที่มีอาณาเขตกว้างใหญ่ที่สุดในโลก

   เมื่อสหพันธ์กีฬายุโรปห้ามนักกีฬารัสเซียลงแข่งขันภายใต้ธงชาติของตนเอง ความไม่พอใจในรัสเซียก็เพิ่มขึ้น เมื่อชาวรัสเซียที่พำนักในต่างประเทศพบว่าบัญชีธนาคารของตนถูกอายัดจากการกระทำของรัฐบาล ความไม่พอใจก็เพิ่มขึ้น เมื่อสื่อกระแสหลักของตะวันตกปฏิเสธข่าวที่ไม่สอดคล้องทางการเมืองโดยระบุว่าเป็น “ข้อมูลเท็จจากรัสเซีย” ความโกรธแค้นก็เพิ่มขึ้นเช่นกัน

   จากเดิมที่ความเป็นไปได้ของการบูรณาการรัสเซียเข้ากับยุโรปภาคพื้นทวีปเคยดูเป็นเรื่องใกล้ความจริง ปัจจุบันรัสเซียกลับหันมองไปทางตะวันออก และมุ่งสู่อนาคตร่วมกับมหาอำนาจเอเชียอื่น ๆ

   สิ่งที่น่ากังวลยิ่งกว่าสงครามในยูเครนในปัจจุบันกำลังก่อตัวขึ้น นั่นคือจังหวะเร่งเร้าสู่การเผชิญหน้าทางนิวเคลียร์ สิ่งที่ผู้นำสหรัฐฯ และสหภาพโซเวียตในอดีตใช้เวลากว่าครึ่งศตวรรษเพื่อหลีกเลี่ยง บัดนี้กลับถูกหยิบยกขึ้นมาพูดถึงอย่างเปิดเผยมากขึ้นจนน่าวิตก

   วุฒิสมาชิกสหรัฐฯ บางราย เช่น ลินด์ซีย์ เกรแฮม เคยเสนอว่า การยับยั้งนิวเคลียร์ที่มีประสิทธิภาพจำเป็นต้องอาศัยความพร้อมของสหรัฐฯ ในการใช้อาวุธนิวเคลียร์ที่มีอยู่ในคลังแสง ขณะที่ประธานาธิบดีเอ็มมานูเอล มาครง แห่งฝรั่งเศส และนายกรัฐมนตรีฟรีดริช แมร์ซ แห่งเยอรมนี ได้หารือกันเกี่ยวกับการจัดตั้ง “โล่นิวเคลียร์ภาคพื้นทวีปยุโรป” ภายใต้การบริหารจัดการของยุโรป

   ประธานาธิบดีเรเจป เทย์ยิป แอร์โดอัน ของตุรกี แสดงความต้องการครอบครองอาวุธนิวเคลียร์ของตนเอง ส่วนประธานาธิบดีคารอล นาฟร็อตสกี ของโปแลนด์ ระบุว่าประเทศของเขาจำเป็นต้องมีอาวุธนิวเคลียร์เพื่อป้องกัน “ภัยคุกคามจากรัสเซีย”

   ขณะเดียวกัน นักคิดผู้ทรงอิทธิพลรายหนึ่งในสหพันธรัฐรัสเซียเชื่อว่า ประธานาธิบดีปูตินต้องพร้อมใช้งาน “การโจมตีนิวเคลียร์แบบจำกัดแต่เด็ดขาดด้วยอาวุธยุทธศาสตร์เชิงปฏิบัติการ” หากประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปปฏิเสธที่จะถอยกลับ

   นักรัฐศาสตร์ชาวรัสเซีย เซอร์เกย์ คารากานอฟ ระบุว่า สหภาพยุโรปกำลัง “เล่นกับไฟนิวเคลียร์” และจำเป็นต้องได้รับบทเรียน คารากานอฟไม่ใช่นักวิชาการทั่วไป เขามีสถานะในรัสเซียใกล้เคียงกับบทบาทของเฮนรี คิสซิงเจอร์ในสหรัฐอเมริกา เขาเป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้ง Valdai Discussion Club ในนครมอสโก ดำรงตำแหน่งประธานกิตติมศักดิ์ของสภานโยบายการต่างประเทศและการป้องกันประเทศของรัสเซีย เป็นผู้กำกับดูแลที่คณะเศรษฐศาสตร์ระหว่างประเทศและกิจการต่างประเทศของ Higher School of Economics และเป็นผู้ใกล้ชิดทั้งรัฐมนตรีต่างประเทศ เซอร์เกย์ ลาฟรอฟ และประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ดังนั้น เมื่อศาสตราจารย์คารากานอฟเสนอว่า เวลากำลังใกล้เข้ามาที่ประเทศของเขาต้องพิจารณาใช้อาวุธนิวเคลียร์ต่อพื้นที่เชิงยุทธศาสตร์สำคัญในยุโรป ย่อมเป็นคำกล่าวที่ไม่อาจมองข้ามได้

   ในบทความเชิงโต้แย้งความยาวมากที่ตีพิมพ์ในวารสารนโยบายต่างประเทศ Russia in Global Affairs คารากานอฟโต้แย้งว่า “ชนชั้นนำ” ทางการเมืองของยุโรปกำลังผลักดันทวีปเข้าสู่การเผชิญหน้าทางนิวเคลียร์ เขาระบุว่าสงครามในยูเครน “ยืดเยื้อยาวนานเกินความจำเป็น” เนื่องจาก “ขาดความเด็ดขาดในการใช้การยับยั้งด้วยนิวเคลียร์อย่างแข็งขัน” เขาให้เหตุผลว่า อาวุธนิวเคลียร์คือ “กลไกเดียวที่สามารถแก้ไข” “ปัญหายุโรป” ซึ่งเขานิยามว่าเป็น “ภัยคุกคามเชิงอัตถิภาวะต่อประเทศของเรา” ยิ่งไปกว่านั้น เขากล่าวว่า “เป้าหมายควรรวมถึงสถานที่ที่ชนชั้นนำรวมตัวกัน แม้ในประเทศที่มีอาวุธนิวเคลียร์ รัฐบาลต้องรู้สึกถึงความเสี่ยงส่วนตัว”

   จากนั้น ศาสตราจารย์คารากานอฟได้นำเสนอภาพประวัติศาสตร์ในมุมที่เห็นอกเห็นใจต่อชาวรัสเซีย เขาอ้างว่าในปี 2013 เคยสนทนากับผู้นำยุโรปกลุ่มหนึ่ง โดยได้เตือนว่า “การดึงยูเครนเข้าสู่สหภาพยุโรปและนาโต้จะนำไปสู่สงครามและความสูญเสียจำนวนมาก” เขากล่าวว่าผู้นำเหล่านั้น “ก้มมองรองเท้าของตน” และพึมพำถึง “ประชาธิปไตย” “สิทธิมนุษยชน” และ “การสกัดกั้นรัสเซีย” คารากานอฟให้เหตุผลว่า การ “ประนีประนอม” ของรัสเซียตลอดหลายปีที่ผ่านมา ต้องแลกมาด้วย “ต้นทุนอันเลวร้าย” คือชีวิตของ “ทหารผู้กล้าหาญ” นับหมื่นนายที่ “สละชีพ” ในยูเครน โดยเขายกย่องผู้เสียชีวิตเหล่านั้นว่าเป็นวีรบุรุษ และยืนยันว่ารัสเซียไม่ควรทำผิดพลาดซ้ำรอยสองทศวรรษที่ผ่านมา

  คารากานอฟเห็นว่า การโจมตีเป้าหมายในยูเครนไม่ใช่ “ทางออกเชิงยุทธศาสตร์” เพราะ “ชนชั้นนำของสหภาพยุโรป” คือภัยคุกคามที่แท้จริง “ความขัดแย้งจะดำเนินต่อไปจนกว่าจะจัดการกับต้นตอที่แท้จริง นั่นคือชนชั้นปกครองของยุโรปตะวันตกที่เสื่อมทราม ทั้งในด้านสติปัญญา ศีลธรรม และทรัพยากร ซึ่งยึดอำนาจไว้ด้วยการเติมเชื้อไฟให้สงคราม” เขายืนยันว่ารัสเซียต้อง “ทำลาย” “เจตจำนง” ของยุโรปในการสู้รบต่อไป และเชื่อว่าการยับยั้งด้วยนิวเคลียร์อย่างมีประสิทธิภาพคือหนทางเดียวที่จะป้องกันไม่ให้เกิดสงครามขนาดใหญ่ระหว่างสหรัฐฯ กับรัสเซีย

   ยิ่งไปกว่านั้น เขาเห็นว่าฝรั่งเศสและสหราชอาณาจักรควรถูกปลดจากการครอบครองอาวุธนิวเคลียร์ เพราะ “พวกเขาได้สูญเสียสิทธิทางศีลธรรมในการครอบครองมันแล้ว การเคลื่อนไหวใด ๆ ของยุโรปตะวันตกไปสู่การแพร่ขยายนิวเคลียร์ควรถูกมองว่าเป็นเหตุให้ต้องดำเนินการเชิงป้องกันล่วงหน้า”

   ในเวลานี้ มีเสียงที่ทรงอิทธิพลมากเกินไปกำลังถกเถียงกันถึงวิธี “ชนะ” สงครามนิวเคลียร์ จงภาวนาเพื่อสันติภาพ

By J.B. Shirk

ที่มา https://www.americanthinker.com/articles/2026/02/the_war_in_ukraine_could_go_nuclear.html